166 - « خوشا دلى » خوشا دلى ، كه مدام از پى نظر نرود * به هر رهش كه بخوانند ، بىخبر نرود طمع در آن لبِ شيرين نكردنم ، اولى * ولى چگونه مگس ، از پى شكر نرود ؟ سوادِ ديدهء غم‌ديده‌ام ، به اشك مشوى * كه نقشِ خالِ توأم هرگز از نظر نرود دلا ، مباش چنين هرزه‌گرد و هرجايى * كه هيچ كار ز پيشت ، بدين هنر نرود سياه‌نامه‌تر از خود ، كسى نمىبينم * چگونه چون قلمم ، دودِ دل به سر نرود ؟ بپوش دامن عفوى ، به زلّتِ من مست * كه آب‌روى شريعت ، بدين قدر نرود من گدا هوسِ سرو قامتى دارم * كه دست در كمرش جز به سيم و زر نرود تو كز مكارمِ اخلاق ، عالمى دگرى * وفا و عهدِ من از خاطرت مگر نرود به تاج هُدهُدم از ره مبر كه باز سفيد * ز كبر در پىِ هر صيد مختصر نرود بيار باده و اوّل ، به دست حافظ ده * به شرطِ آنكه ز مجلس ، سخن بدر نرود * توضيحات : مدام ( پيوسته ) پى نظر نرود ( در پى خواهش‌هاى ديده نرود ) بىخبر ( ناآگاه از پايان كار ) اولى ( سزاوارتر ) سواد ( سياهى چشم ) از نظر نرود ( از چشم دور نشود ) هرزه‌گرد ( ياوه‌پوى ) هنر ( نقص و كاستى ) سياه‌نامه ( گناهكار ) زلّت ( لغزش - گناه ) قدر ( كار مختصر ) سيم و زر ( طلا و نقره ) مكارم ( بزرگوارىها ) هدهد ( پرنده‌ايست ) ره مبر ( گمراه مساز ) كبر ( غرور ) معنى بيت ( 1 ) ( چه قدر خوبست آن دلى كه تابع احساسات و خواهشهاى ديده نشود و تعلق خاطر پيدا نكند و به هرجايى كه دعوتش كنند ، بدون آگاهى نرود ) . معنى بيت ( 3 ) ( سياهى چشم مغموم من را به اشك مشوى كه محو شدنى نمىباشد زيرا اين سياهى نشانى از خال هندوى توست كه هيچ‌گاه از نظرم محو نمىشود ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى چهارم و هشتم و نهم به ترتيب در مورد اين نيت واضح و روشن جناب‌عالى را راهنمايى مىكند كه : ( اى دل ، اين‌گونه ياوه‌پوى مباش كه به هر جاى به روى يا با آدم هرزه و بىمصرف بگردى كارى از پيش نمىبرى ) ( تو كه از بزرگوارىهاى اخلاق معنوى جهانى ديگر در اين جهان هستى ، نبايد روش به سر بردن پيمان و محبت را فراموش كنى ) ( به كلاه جهان‌دارى كه مانند هدهد كوچك است مرا از راه به در مكن كه من باز سپيدم نه پرنده كوچك پس به دنبال هر چيز بىارزشى نيستم ) . 2 - اين نيت داراى رنج و درد است اما ثمره‌اى شيرين دارد به شرط آنكه فعاليت ، سرعت عمل ، دقت و مشاوره با انسان عالمى را از دست ندهى . 3 - ارزش واقعى خود را بدان و مرحبا كه به هركس و ناكسى دمخور نمىشوى ، پس سعى كن از سيگاريها و افيونىها دورى كنيد . 4 - شخصى شما را در اين هفته نصيحت كرد ، با او با عقل عمل كن و خوابى خواهى ديد كه پس از آن با متانت با او رفتار كن . 5 - ويژگيهاى شما عبارتند از : مرتّب و تميز ، مقبول عامه ، شاد ، متعادل ، رفيق‌باز ، عاقل ، صلح‌جو ، خوشگذران ، موافق ، خيرخواه ، بااراده ، بانمك ، منطقى ، سخاوتمند ، قابل انعطاف ، خوش‌بين ، خوش‌مزه و مجلس‌آرا ، با اين محاسن حيف است كه با هركس و ناكسى نشست و برخاست كنى . 6 - مسافرت خوب است ، طلاق عملى است ، ازدواج داراى مقدماتى است كه هنوز فراهم نشده ، تغيير شغل ايجاد مىشود و تغيير مكان زود است ، بيمار شفا مىيابد . 7 - شما نياز داريد تا با افرادى كه با آنها احساس راحتى مىكنيد ، همنشين شويد و روابط هدفمندى داشته باشيد ، از رنگ سبز برخوردار شويد كه برازندهء جناب‌عالى است .